Thực hiện chủ trương cải cách thủ tục hành chính (TTHC), xây dựng nền hành chính phục vụ, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm. Ngày 14/01/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 18/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số Nghị định nhằm cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tư pháp.

Đổi mới phương thức tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính

Nghị định số 18/2026/NĐ-CP đã mở rộng các hình thức tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực Thi hành án dân sự (THADS), cho phép người dân lựa chọn phương thức phù hợp như được thực hiện trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công quốc gia, ứng dụng định danh điện tử (VNeID) hoặc trực tiếp nộp đơn hoặc trình bày bằng lời nói hoặc gửi qua dịch vụ bưu chính. Trường hợp trình bày bằng lời nói cơ quan thi hành án dân sự sẽ tiến hành lập biên bản, có chữ ký của người lập biên bản, biên bản có giá trị như đơn yêu cầu thực hiện thủ tục hành chính, sau đó cơ quan thi hành án căn cứ vào biên bản sẽ thực hiện các thủ tục hành chính cho người dân.

Đây là nội dung cải cách gắn liền với nhiệm vụ hiện đại hóa hoạt động thi hành án dân sự, đòi hỏi mỗi cơ quan, đơn vị và từng Chấp hành viên, công chức phải thực hiện đúng, đầy đủ quy trình tiếp nhận hồ sơ theo các phương thức mới; bảo đảm giải quyết kịp thời, chính xác, không phân biệt hình thức nộp hồ sơ; hướng dẫn, hỗ trợ người dân tiếp cận và sử dụng dịch vụ tư pháp công trực tuyến.

Rút ngắn thời gian giải quyết một số thủ tục hành chính quan trọng từ 05 ngày làm việc xuống còn 03 ngày

Một trong những điểm cải cách đáng chú ý là việc quy định rõ và rút ngắn thời hạn giải quyết thủ tục hành chính, cụ thể: Việc xem xét thay đổi Chấp hành viên; đề nghị xét miễn, giảm chi phí cưỡng chế thi hành án thuộc thẩm quyền của Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự phải được giải quyết trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được yêu cầu;

Trường hợp không chấp nhận yêu cầu, cơ quan Thi hành án dân sự phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.

Quy định này góp phần nâng cao trách nhiệm giải trình, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự trong quá trình tổ chức thi hành án.

Thực tiễn đã áp dụng trước đó tại Cục THADS tỉnh Hậu Giang (cũ) nay là THADS thành phố Cần Thơ

Ngày 19/02/2019, Cục THADS tỉnh Hậu Giang (nay là THADS thành phố Cần Thơ) đã ban hành Quyết định số 144/QĐ-CTHADS về việc ban hành thủ tục hành chính cải cách trong lĩnh vực thi hành án dân sự áp dụng trên địa bàn tỉnh Hậu Giang đã thực hiện rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính.

Rút ngắn từ 05 ngày làm việc xuống còn 03 ngày đối với một số TTHC, bao gồm các thủ tục: (1) Xác nhận kết quả THA; (2) Yêu cầu thay đổi Chấp hành viên; (3) Quyết định thi hành án theo yêu cầu; (4) Đề nghị miễn, giảm nghĩa vụ thi hành án đối với khoản thu, nộp ngân sách nhà nước.

Trên cơ sở Quyết định số 144, năm 2022 Cục THADS tỉnh Hậu Giang đã tiến hành sơ kết 03 năm triển khai thực hiện các thủ tục hành chính cải cách trên địa bàn và đã đề xuất, kiến nghị Bộ Tư pháp, Tổng cục THADS (nay là Cục Quản lý THADS) xem xét rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực THADS.

Hữu Huy